Begint de onderzoeksvraag van jouw scriptie met ‘hoe’ of ‘op welke wijze’? Dan is de kans groot dat je daar van je opleiding geen commentaar op krijgt. Maar dat zouden ze wel moeten doen. In dit stuk leg ik uit waarom. Mocht je je onderzoeksvragen hier hebben laten checken, dan is de kans groot dat dit verhaal je bekend voorkomt.

Je hoofdvraag is een ‘hoe-vraag’. Het nadeel van dit type vraag is dat ze weinig richting geven aan een onderzoek. Vergelijk het met de vraag ‘hoe word ik miljonair?’ Deze vraag kun je op duizenden manieren beantwoorden. Je kunt sparen, je kunt veel werken, je kunt een bedrijf opstarten, een lot kopen, een bank overvallen, ransom software verspreiden en nog veel meer. 

Om het anders te zeggen, er zit weinig voorkennis in een dergelijke vraag. Een vraag als ‘levert methode x meer op per maand dan methode y in organisatie z?’ is al veel gerichter omdat je dan de opbrengsten van twee methoden gaat vergelijken. Merk je ook dat je bij deze vraag al vrij snel een idee hebt van hoe het onderzoek er uit zou moeten zien? Hij geeft dus meer sturing.

Om het nog anders te zeggen, een ‘hoe-vraag’ is een handelingsvraagstuk, maar wat je nodig hebt voor een onderzoek is een kennisvraagstuk. Wat weet je nog niet? Welke kennis moet je boven tafel zien te krijgen zodat je uiteindelijk wél weet wat je kunt gaan doen.

Tot slot, niet alle vragen die met ‘hoe’ beginnen zijn fout. Een vraag als ‘hoe laat is het?’ of ‘hoe vangt een koe een haas?’ zijn wel degelijk gericht op kennis.